Afsluiting van samenwerking De Rijn Verbindt – eindevent in Nijmegen
Vier jaar grensoverschrijdende samenwerking, waardevolle onderzoeksresultaten en nieuwe verbindingen. Tijdens het eindevent van De Rijn Verbindt op 18 november in Nijmegen blikten Nederlandse en Duitse partners terug op wat zij samen hebben bereikt. Maar minstens zo belangrijk was de blik op de toekomst. Met de ondertekening van een samenwerkingsconvenant werd een belangrijke stap gezet om de samenwerking voor een Gezonde, Groene en Levende Rijn voort te zetten.
Sinds 2023 werkten tien Duitse en Nederlandse organisaties binnen het Interreg-project de Rijn Verbindt samen aan een Gezonde, Groene en Levende Rijn. De afgelopen vier jaar stond een breed scala aan onderwerpen centraal: van onderzoek naar plasticvervuiling en de terugkeer van trekvissen tot de ontwikkeling van rivierbossen, het versterken van ecologische verbindingen en het organiseren van tentoonstellingen in musea. Nu het project eind 2026 afloopt, was het tijd om samen stil te staan bij de resultaten, ervaringen uit te wisselen en nieuwe kansen voor samenwerking te verkennen.
De Rijn beleven in Nijmegen
De dag begon met een kop koffie of thee op de Pannenkoekenboot in Nijmegen. Vervolgens gingen de deelnemers op verschillende manieren op ontdekkingstocht langs de Waal.
Tijdens een rondvaart over de Waal kregen deelnemers inzicht in de veranderingen van de rivier en het omliggende landschap, waaronder de aanleg van de Spiegelwaal en de dijkverlegging bij Lent. Ook kwamen onderzoeken naar vismigratie, gewonde vissen en plasticvervuiling aan bod, evenals plaatsen van rivierhout om de onderwaternatuur te versterken.
Andere deelnemers verkenden tijdens een wandeling door de Stadswaard de mogelijkheden voor de ontwikkeling van rivierbossen, waarbij natuurontwikkeling en hoogwaterveiligheid hand in hand moeten gaan. Een derde groep bezocht museum de Bastei, waar in 2025 de tentoonstelling ‘de Grote Reis van Klein Plastic’ te zien was, en het historische Valkhofpark. Hier stond de bijzondere relatie tussen de rivier, de stad Nijmegen en haar inwoners centraal.
De excursies maakten zichtbaar hoe de verschillende thema’s van De Rijn Verbindt samenkomen in en rondom de rivier.
Vier jaar samenwerken, onderzoeken en verbinden
Na een heerlijke lunch bij Fort Lent, was het tijd voor het middagprogramma. Deze stond in het teken van de gehaalde resultaten van de verschillende werkpakketten en de toekomst van de samenwerking.
Aan de hand van zelfgemaakte video’s van de werkpakketten werd teruggeblikt op vier jaar de Rijn Verbindt. De partners lieten zien hoe zij gezamenlijk kennis hebben ontwikkeld over de bronnen van plasticvervuiling in de Rijn, de migratie en leefomstandigheden van trekvissen en de mogelijkheden voor natuurherstel langs de rivier.
Ook werd aandacht besteed aan de ontwikkeling van rivierbossen en ecologische verbindingen, en aan de belangrijke rol van inwoners en vrijwilligers. Door middel van citizen science droegen vrijwilligers aan bij onderzoeken naar plasticvervuiling, gewonde vissen en vismigratie in de Oude IJssel. Daarnaast brachten tentoonstellingen de rivier en haar natuur dichter bij het publiek.
Naast de inhoudelijke resultaten heeft het project vooral ook de samenwerking tussen Nederlandse en Duitse organisaties versterkt. Door kennis, ervaringen en verschillende perspectieven samen te brengen, ontstond een waardevol grensoverschrijdend netwerk. Zo is het project sinds het begin in 2023 uitgegroeid van 10 naar 18 samenwerkingspartners.
Op basis van deze video’s en resultaten werd er inhoudelijke gesprekken gevoerd met Silke Gorißen, Ministerin für Landwirtschaft und Verbraucherschutz des Landes Nordrhein-Westfalen, Roland Heijnen, directeur Rijkswaterstaat/Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, en Thomas Schürmann, Regierungspräsident van de Bezirksregierung Düsseldorf.
Een bijzonder moment tijdens de middag was de ondertekening van het samenwerkingsconvenant. Hiermee onderstreepten de betrokken partijen hun ambitie om ook na afloop van De Rijn Verbindt gezamenlijk verder te werken aan een Gezonde, Groene en Levende Rijn. Zo vormt het einde van het project tegelijkertijd een nieuw begin.
Kennis delen en nieuwe kansen ontdekken
Tijdens twee rondes met interactieve themasessies gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over de resultaten, uitdagingen en kansen voor de toekomst.
Hoe voorkomen we dat plastic in de Rijn terecht komt? Wat is er nodig om trekvissen betere migratiemogelijkheden te bieden? En hoe creëren we meer ruimte voor natuurlijke rivierprocessen en een klimaatbestendig landschap? Deze en andere vragen vormden de basis voor levendige gesprekken.
Ook de ervaringen met citizen science kwamen uitgebreid aan bod. Vrijwilligers en betrokken organisaties deelden wat goed werkt en welke lessen zij meenemen naar toekomstige projecten. Daarnaast werd vooruitgekeken naar nieuwe initiatieven, waaronder het Interreg-project de Rijn Beweegt, waarin Nederlandse en Duitse partners onderzoek doen naar sedimenttransport en de samenstelling van de rivierbodem.
Naast inhoudelijke kennisuitwisseling was er volop ruimte om nieuwe contacten te leggen. Tijdens een interactieve netwerksessie en gesprekken over toekomstige projecten verkenden deelnemers hoe gezamenlijke ambities kunnen worden omgezet in concrete maatregelen en nieuwe samenwerkingen.
Inspiratie uit de natuur
Bioloog en Naturalis-onderzoeker Auke-Florian Hiemstra verzorgde een inspirerende bijdrage over vogels, plastic en de kracht van citizen science. Aan de hand van bijzondere voorbeelden uit zijn onderzoek naar plastic en ander afval in vogelnesten liet hij zien hoe menselijke activiteiten doorwerken in de natuur.
Met verwondering, humor en enthousiasme verbond hij de thema’s plasticvervuiling, biodiversiteit en burgeronderzoek aan het werk van De Rijn Verbindt. Zijn verhaal liet zien hoe belangrijk onderzoek, betrokkenheid en samenwerking zijn om de natuur beter te begrijpen en te beschermen.
Het einde van het project, niet van de samenwerking
De dag werd afgesloten met een gezamenlijke borrel. Een mooi moment om terug te kijken op vier jaar samenwerking, behaalde resultaten te vieren en iedereen te bedanken die aan de Rijn Verbindt heeft bijgedragen.
Hoewel het Interreg-project eind 2026 officieel wordt afgerond, blijft de gezamenlijke ambitie bestaan. De opgedane kennis, relaties en nieuwe ideeën vormen een stevige basis om ook in de toekomst grensoverschrijdend samen te werken.
De Rijn Verbindt laat daarmee niet alleen waardevolle resultaten achter, maar vooral ook nieuwe verbindingen. Samen blijven we werken aan een Gezonde, Groene en Levende Rijn!
Het project De Rijn Verbindt wordt financieel ondersteund door het EU Interreg VI-a-programma Deutschland-Nederland, de Provincie Gelderland en het Ministerie voor Economie, Industrie, Klimaat en Energie van Nordrhein-Westfalen. Het project is uitgevoerd van 2023-2026.